Uitvoeringsbesluit van de Commissie van 10 maart 2014 tot vaststelling van de criteria voor de oprichting en evaluatie van Europese referentienetwerken en de leden daarvan en voor de bevordering van de uitwisseling van informatie en expertise in verband met de oprichting en evaluatie van dergelijke netwerken (Voor de EER relevante tekst) (2014/287/EU)
DE EUROPESE COMMISSIE,
Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,
Gezien Richtlijn 2011/24/EU van het Europees Parlement en de Raad van 9 maart 2011 betreffende de toepassing van de rechten van patiënten bij grensoverschrijdende gezondheidszorg1, en met name artikel 12, lid 4, onder b) en c),
(1) In Gedelegeerd Besluit 2014/286/EU van de Commissie2 zijn de criteria en voorwaarden vastgelegd waaraan Europese referentienetwerken („netwerken”) en zorgaanbieders die zich bij dergelijke netwerken willen aansluiten, moeten voldoen.
(2) Overeenkomstig artikel 12, lid 4, onder b) en c), van Richtlijn 2011/24/EU moet de Commissie beslissen over de criteria voor de oprichting en evaluatie van de netwerken alsook de maatregelen ter bevordering van de uitwisseling van informatie en expertise in verband met de oprichting en evaluatie van de netwerken.
(3) Voor de oprichting van een netwerk en de toelating van zorgaanbieders als leden tot een netwerk moet een open en transparante procedure worden vastgesteld. Die procedure moet de volgende elementen omvatten: 1. de oproep tot het indienen van blijken van belangstelling; 2. goedkeuring van aanvragen van zorgaanbieders door de lidstaten; 3. indiening van aanvragen bij de Commissie; 4. controle van de volledigheid van de aanvragen; 5. technische beoordeling van aanvragen tot oprichting van een netwerk en individuele zorgaanbieders die lid willen worden van een netwerk door een onafhankelijke instantie om vast te stellen of de aanvragers aan de criteria voldoen; 6. mededeling van de resultaten van de beoordeling; 7. goedkeuring van de netwerken en de leden daarvan door de lidstaten; en 8. bekendmaking van de lijst van opgerichte netwerken en de leden daarvan.
(4) Om de deelname aan de netwerken te vergroten, moeten individuele zorgaanbieders die zich bij een netwerk willen aansluiten, dat op elk willekeurig tijdstip kunnen doen. Hun aanvragen moeten volgens dezelfde procedure worden beoordeeld als de aanvragen voor het netwerk zelf; tot die procedure behoort ook de goedkeuring van aanvragen door de betrokken lidstaat.
(5) Om ervoor te zorgen dat het netwerk een echte meerwaarde heeft voor de Europese Unie en groot genoeg is om expertise uit te wisselen en voor patiënten in de hele Unie een betere toegang tot gezondheidszorg te waarborgen, moet goedkeuring worden voorbehouden aan aanvragen die het vereiste minimumaantal zorgaanbieders en lidstaten omvatten en zijn ingediend overeenkomstig de oproep tot het indienen van blijken van belangstelling. Als het aantal aanvragen van zorgaanbieders te gering is of onvoldoende lidstaten omvat, moet de Commissie de lidstaten verzoeken hun zorgaanbieders op te roepen zich bij het voorgestelde netwerk aan te sluiten.
(6) Met betrekking tot bepaalde zeldzame ziekten of aandoeningen kan het wegens een gebrek aan expertise moeilijk zijn om het vereiste minimumaantal zorgaanbieders of lidstaten te bereiken. Daarom zou het zinvol kunnen zijn om zorgaanbieders die zich op gerelateerde zeldzame ziekten of aandoeningen toespitsen, in een thematisch netwerk samen te brengen. Ook zouden aanbieders van hightechdiensten die gewoonlijk zeer grote kapitaalinvesteringen vereisen, zoals laboratoria, radiologie en nucleaire geneeskunde, tot netwerken kunnen worden toegelaten.
(7) Lidstaten die niet via een zorgaanbieder bij een netwerk zijn aangesloten, moeten samenwerkende en geassocieerde centra aanwijzen en hen oproepen samen te werken met het desbetreffende netwerk.
(8) Elke aanvraag van een netwerk of zorgaanbieder moet, zodra de volledigheid ervan is vastgesteld, technisch worden beoordeeld aan de hand van de bij Gedelegeerd Besluit 2014/286/EU vastgestelde criteria. Bij deze beoordeling moet bij een geselecteerd aantal aanvragers een volledig onderzoek van de stukken en controle ter plaatse worden uitgevoerd op basis van een gemeenschappelijke beoordelingshandleiding. De beoordeling moet worden uitgevoerd door een door de Commissie benoemde onafhankelijke beoordelingsinstantie.
(9) De lidstaten wordt verzocht een bestuursraad van lidstaten in te stellen die moet beslissen over de goedkeuring van voorgestelde netwerken en het lidmaatschap daarvan. De deelname van de lidstaten moet vrijwillig zijn. Alleen bij een positieve beoordeling door een beoordelingsinstantie mogen de lidstaten in beginsel overgaan tot goedkeuring van de oprichting van een netwerk of toekenning van het lidmaatschap van het netwerk.
(10) Aan de leden van de netwerken moet toestemming worden verleend om van het „Europees referentienetwerk”-logo gebruik te maken. Het logo, dat eigendom is van de Europese Unie, moet de visuele identiteit vormen van de netwerken en de leden daarvan.
(11) Een onafhankelijke, door de Commissie benoemde evaluatie-instantie moet met behulp van een gemeenschappelijke evaluatiehandleiding op gezette tijden een evaluatie van de netwerken en de leden daarvan uitvoeren. De evaluatie moet worden afgesloten met een technisch evaluatieverslag, waarin wordt uiteengezet in welke mate de in artikel 12, lid 2, van Richtlijn 2011/24/EU omschreven doelstellingen zijn bereikt en aan de in Gedelegeerd Besluit 2014/286/EU vastgestelde criteria en voorwaarden is voldaan. Ook moeten daarin de resultaten en prestaties van het netwerk en de bijdragen van de leden worden beschreven. Een negatief evaluatieverslag zou gewoonlijk moeten leiden tot opheffing van het netwerk door de lidstaten. Na de evaluatie moet controle op de naleving van de eisen betreffende het minimumaantal zorgaanbieders en lidstaten plaatsvinden, zodat het netwerk zijn meerwaarde voor de Europese Unie kan behouden.
(12) De beoordelings- en evaluatiehandleidingen moeten op internationaal erkende werkwijzen zijn gebaseerd en de fundamentele beginselen en methoden voor het uitvoeren van beoordelingen en evaluaties bevatten.
(13) De Commissie moet de uitwisseling van informatie en expertise in verband met de oprichting en evaluatie van de netwerken bevorderen. Zij moet algemene informatie over de netwerken en de leden daarvan openbaar maken, alsook de technische documentatie en handleidingen in verband met de oprichting en evaluatie van de netwerken en de leden daarvan. Zij kan de netwerken en de leden daarvan het gebruik van specifieke communicatiemiddelen en -instrumenten voorstellen. Er moeten conferenties en vergaderingen van deskundigen worden georganiseerd om een forum voor technische en wetenschappelijke discussie tussen netwerken mogelijk te maken.
(14) De persoonsgegevens in verband met de oprichting en evaluatie van de netwerken moeten in voorkomend geval worden verwerkt in overeenstemming met Verordening (EG) nr. 45/2001 van het Europees Parlement en de Raad3.
(15) De in dit besluit vastgestelde maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het bij artikel 16 van Richtlijn 2011/24/EU opgerichte comité,
HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:
Artikel 1 - Onderwerp
Dit besluit bevat:
- a) de criteria voor de oprichting en evaluatie van de netwerken als bedoeld in artikel 12 van Richtlijn 2011/24/EU; en
- b) de maatregelen ter bevordering van de uitwisseling van informatie en expertise in verband met de oprichting en evaluatie van de netwerken als bedoeld in artikel 12 van Richtlijn 2011/24/EU.
Artikel 2 - Oproep tot het indienen van blijken van belangstelling voor de oprichting van een Europees referentienetwerk
Artikel 3 - Aanvragen voor lidmaatschap
Artikel 4 - Technische beoordeling van aanvragen
De beoordelingsinstantie controleert of:
- a) de inhoud van een aanvraag met een voorstel voor de oprichting van een netwerk aan de eisen van bijlage I bij dit besluit voldoet;
- b) de inhoud van de aanvragen voor lidmaatschap aan de vereisten van bijlage II bij dit besluit voldoet;
- c) het voorgestelde netwerk aan het vereiste voldoet om zeer gespecialiseerde gezondheidszorg zoals bedoeld in punt 1, onder a), van bijlage I bij Gedelegeerd Besluit 2014/286/EU te verstrekken;
- d) het voorgestelde netwerk aan de overige in bijlage I bij Gedelegeerd Besluit 2014/286/EU vastgestelde criteria en voorwaarden voldoet;
- e) de zorgaanbieders die de aanvragen indienen, aan de in bijlage II bij Gedelegeerd Besluit 2014/286/EU vastgestelde criteria en voorwaarden voldoen.
Artikel 5 - Goedkeuring van netwerken en leden
Artikel 6 - Bestuursraad van lidstaten
Artikel 7 - Logo
Artikel 8 - Aanvragen voor lidmaatschap van bestaande netwerken
Artikel 9 - Technische beoordeling van aanvragen voor lidmaatschap van bestaande netwerken
De beoordelingsinstantie controleert of:
- a) de inhoud van de aanvraag voor lidmaatschap aan de vereisten van bijlage II bij dit besluit voldoet; en
- b) de betrokken zorgaanbieder aan de in bijlage II bij Gedelegeerd Besluit 2014/286/EU vastgestelde criteria en voorwaarden voldoet.
Artikel 10 - Toelating van nieuwe leden
Artikel 11 - Opheffing van het netwerk
Een netwerk wordt opgeheven in de volgende gevallen:
- a) een van de in artikel 2, lid 2, vastgestelde minimumaantallen, wordt niet meer bereikt;
- b) er is een negatief evaluatieverslag van het netwerk overeenkomstig artikel 14 opgesteld;
- c) bij besluit van de bestuursraad van het netwerk volgens de regels en procedures;
- d) de coördinator verzuimt binnen vijf jaar na oprichting van het netwerk dan wel de vorige evaluatie te verzoeken om een evaluatie van het netwerk.
Artikel 12 - Verlies van lidmaatschap
Leden van een netwerk kunnen hun lidmaatschap verliezen om een van de volgende redenen:
- a) vrijwillige opgave van lidmaatschap overeenkomstig de door de bestuursraad van het netwerk overeengekomen regels en procedures;
- b) bij besluit van de bestuursraad van het netwerk overeenkomstig de door hem overeengekomen regels en procedures;
- c) indien een lidstaat van vestiging het lid van het netwerk ervan in kennis stelt dat zijn deelname aan het netwerk niet langer in overeenstemming is met de nationale wetgeving;
- d) indien het lid weigert te worden geëvalueerd overeenkomstig artikel 14;
- e) indien over het lid een negatief beoordelingsverslag is opgesteld overeenkomstig artikel 14;
- f) indien het netwerk waaraan het lid deelneemt, wordt opgeheven.
Artikel 13 - Beoordelingshandleiding
Artikel 14 - Evaluatie
De evaluatie-instantie controleert en beoordeelt:
- a) of aan de in Gedelegeerd Besluit 2014/286/EU vastgestelde criteria en voorwaarden is voldaan;
- b) of de doelstellingen van artikel 12, lid 2, van Richtlijn 2011/24/EU zijn bereikt; en
- c) wat de resultaten en prestaties van het netwerk en de bijdragen van elk lid zijn.
Artikel 15 - Evaluatiehandleiding
Artikel 16 - Uitwisseling van informatie in verband met de oprichting en evaluatie van netwerken
De Commissie bevordert de uitwisseling van informatie en expertise in verband met de oprichting en evaluatie van de netwerken door:
- a) openbaarmaking van algemene informatie over de oprichting en evaluatie van de netwerken, met inbegrip van informatie over de in de artikelen 13 en 15 bedoelde beoordelings- en evaluatiehandleidingen;
- b) publicatie van een regelmatig bijgewerkte lijst van de netwerken en de leden daarvan, samen met de positieve beoordelings- en evaluatieverslagen van de netwerken en de besluiten van de bestuursraad van lidstaten in overeenstemming met het reglement van orde;
- c) indien gewenst, de organisatie van conferenties en vergaderingen van deskundigen voor technische en wetenschappelijke discussie tussen de leden van de netwerken;
- d) indien gewenst, de verstrekking van elektronische media en communicatiemiddelen aan de netwerken.